Trainingsbelasting & Periodisering
TSS (Training Stress Score) en TRIMP (Training Impulse) zijn de dominante load-metrics in duursporten. Ze meten externe arbeid en schalen die naar hartslag. Het probleem: beide veronderstellen een stabiele relatie tussen wat je doet en wat het kost. Die aanname klopt niet in de luteale fase.
Progesteron verhoogt het thermische setpoint, verlaagt vagale tonus en verhoogt sympathische drive. Bij steady-state arbeid op gelijk vermogen stijgt de hartslag met 5–10 bpm. TSS ziet de hogere HR maar interpreteert dit niet als teken van thermische overhead — het ziet het als hogere intensiteit of als ruis. TRIMP kalibreeert niet op fase-specifieke baselines, waardoor het zowel kan overschatten als onderschatten afhankelijk van hoe zones zijn ingesteld.
PrimeForm — herstelvensters per fase
Herstel is niet-lineair in de late luteale fase. Progesteron verhoogt aminozuuroxidatie en HPA-as reactiviteit — herstel na intensieve sessies duurt langer dan het model verwacht.
| Sessietype | Folliculair | Late luteaal |
|---|---|---|
| Z5 / HIIT | 24u | 36–48u (×1,5–2,0) |
| Z4 threshold | 18–24u | 24–36u (×1,3–1,6) |
| Lange Z2 (≥60 min) | 12–18u | 18–24u (×1,3–1,5) |
ACWR-alert: buiten late luteaal bij >1,30. In late luteaal al bij >1,20. High-risk bij combinatie: late luteaal + Z4/Z5 binnen 48u + slaap <7u.
Wat dit in de praktijk betekent: een atlete die dinsdag een zware intervaltraining deed en donderdag weer wil pushen, is in de folliculaire fase waarschijnlijk klaar. In de late luteale fase is dat dezelfde sessie binnen 48 uur — een combinatie die PrimeForm als high-risk markeert.
Dit is ook waarom PrimeForm coaches ontlast: de coach hoeft dit niet zelf te bewaken voor elk lid. Het systeem signaleert. De coach beslist.
Isacco L et al. — Influence of Hormonal Status on Substrate Utilization at Rest and During Exercise (2012)
Laat zien hoe hormonale status de metabole efficiëntie beïnvloedt: hogere vetoxidatie in de luteale fase bij lage intensiteit, verminderde glycolytische flux bij hoge intensiteit. Onderbouwt waarom exogeen CHO relevanter wordt in de late luteale fase.
Glucose Kinetics and Substrate Oxidation During Exercise in Luteal vs Follicular Phase (2001)
Vroeg maar fundamenteel onderzoek naar glucosekinetiek per cyclusfase. Bevestigt dat glucosetransport en -gebruik bij hoge intensiteit minder stabiel is in de luteale fase — basis voor PrimeForm's fueling-regels.
HRV in Strength & Conditioning: Narrative Review (2024)
HRV-gestuurde trainingsplanning leidt tot betere adaptatie dan vaste schema's doordat de coach dagelijks kan bijsturen op basis van herstelstatus. Onderbouwt het principe achter PrimeForm's dagelijkse advies.
Beyond the Menstrual Cycle: Holistic Approach to Female Athlete Health (2025)
Pleit voor een multidisciplinaire kijk: naast cyclusdata zijn slaap, psychologische stress, voeding en toegang tot begeleiding minstens zo bepalend voor prestaties en blessurerisico bij vrouwelijke atleten.
Periodization Training Simplified
Toegankelijke uitleg van periodiseringsmodellen. Zonder periodisering bereikt het lichaam niet zijn volledige potentieel — belasting moet progressief en doordacht worden opgebouwd met ruimte voor herstel.
Dr. Andy Galpin: Maximize Recovery to Achieve Fitness & Performance Goals
Sportfysioloog Galpin: herstel — slaap, voeding, stressmanagement — is de bepalende factor voor trainingsadaptatie. Zonder voldoende herstel levert meer training minder resultaat.
PrimeForm is coaching-sturing, geen medisch product. Bovenstaande uitleg en bronnen zijn ter informatie en onderbouwing van het model — geen medisch advies.